Cayma hakkı;

 (1) Tüketici, yedi gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin taksitle satış sözleşmesinden cayma hakkına sahiptir.

(2) Cayma hakkının kullanıldığına dair bildirimin bu süre içinde satıcı veya sağlayıcıya yöneltilmiş olması yeterlidir. Satıcı veya sağlayıcı, cayma hakkı konusunda tüketicinin bilgilendirildiğini ispat etmekle yükümlüdür.

(3) Satıcı cayma süresi içinde malı tüketiciye teslim etmişse tüketici, malı ancak olağan bir gözden geçirmenin gerektirdiği ölçüde kullanabilir; aksi takdirde tüketici cayma hakkını kullanamaz. Cayma hakkı süresi sona ermeden önce, tüketicinin onayı ile hizmetin ifasına başlanan hizmet sözleşmelerinde de tüketici cayma hakkını kullanamaz.

(4) Tüketicinin satıcıyı bulduğu finansal kiralama işlemlerinde cayma hakkı kullanılamaz.

TKHK m. 18’de hüküm altına alınmış olunan cayma hakkı kapsamında ’’sadece taksitli satış sözleşmesi’’ kapsamında yedi günlük bir iade süresinin varlığından söz edilmiştir.

Hal böyle olunca firmalar cayma hakkının sonucu olan iade süreçlerini, kendileri belirleme, (iade hakkı tanımamakta ya da iade süresini takdir etmekte)  hakkına sahip bulunmaktadırlar.

Burada önemle belirtilmesi gereken husus cayma hakkının ayıplı olmayan mallar kapsamında değerlendirilmesi gerektiğidir. Zira ayıplı mal yönünden Borçlar Kanunu 219. ve devamında yer alan maddeler kapsamında tüketiciye seçimlik haklar tanınmıştır.

Tüketici hukuku kapsamında “satış yerinde yapılan” “peşin” satışlarda, satışa konu olan ürünlerde herhangi bir “ayıp bulunmuyorsa” tüketicinin cayma hakkı bulunmamaktadır. Bunun istinaları “iade” hakkının kullanılmasının satıcı tarafından kabul edilmesi veya “mesafeli satış” gerçekleştirilmesidir.

Zira 29188 sayılı Mesafeli Satış Yönetmeliği kapsamında sadece mesafeli satışlarda uygulanabilecek olan cayma hakkı düzenlenmiştir :

MSY 9. Madde Cayma hakkı;

 (1) Tüketici, on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahiptir.

(2) Cayma hakkı süresi, hizmet ifasına ilişkin sözleşmelerde sözleşmenin kurulduğu gün; mal teslimine ilişkin sözleşmelerde ise tüketicinin veya tüketici tarafından belirlenen üçüncü kişinin malı teslim aldığı gün başlar. Ancak tüketici, sözleşmenin kurulmasından malın teslimine kadar olan süre içinde de cayma hakkını kullanabilir.

(3) Cayma hakkı süresinin belirlenmesinde;

  1. a) Tek sipariş konusu olup ayrı ayrı teslim edilen mallarda, tüketicinin veya tüketici tarafından belirlenen üçüncü kişinin son malı teslim aldığı gün,
  2. b) Birden fazla parçadan oluşan mallarda, tüketicinin veya tüketici tarafından belirlenen üçüncü kişinin son parçayı teslim aldığı gün,
  3. c) Belirli bir süre boyunca malın düzenli tesliminin yapıldığı sözleşmelerde, tüketicinin veya tüketici tarafından belirlenen üçüncü kişinin ilk malı teslim aldığı gün esas alınır.

(4) Malın satıcı tarafından taşıyıcıya teslimi, tüketiciye yapılan teslim olarak kabul edilmez.

(5) Mal teslimi ile hizmet ifasının birlikte yapıldığı sözleşmelerde, mal teslimine ilişkin cayma hakkı hükümleri uygulanır.

Yönetmelik maddesinde belirtildiği üzere, tüketici, “mesafeli sözleşmelerde” cayma hakkını on dört gün içinde kullanabilmektir. Bunun yanında tüketicinin, cayma hakkı konusunda gerektiği şekilde bilgilendirilmezse, on dört günlük süre ile bağlı olmadığı da ayrıca ifade edilmiştir.

Yönetmelik kapsamında, bir sözleşmenin mesafeli sözleşme sayılabilmesi için taraflardan birinin tüketici diğer tarafın satıcı veya sağlayıcı olması, tarafların fiziksel olarak karşı karşıya gelmemesi, sözleşmenin müzakere aşaması dahil uzaktan iletişim aracı kullanılarak kurulması ve mal veya hizmetin uzaktan pazarlanmasına ilişkin bir sistemin olması gerekmektedir. Bu sebeple; internet ortamında kurulan sözleşmelerin büyük çoğunluğu, TKHK 48’de düzenlenen mesafeli sözleşmeler kapsamındadır.

 

Mesafeli satış sözleşmesi kapsamında cayma hakkının kullanılacağı durumlarda irade beyanının satıcı veya sağlayıcıya, süresi içinde yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile yöneltilmesi gerekmektedir. (Tüketici, Yönetmelik ekinde yer alan formu kullanabilir.) İnternet sitesi üzerinden tüketicilere cayma hakkını kullanma imkanı sunulması halinde, satıcı veya sağlayıcı, tüketicilerin iletmiş olduğu cayma beyanlarının kendilerine ulaştığına ilişkin teyit bilgisini tüketiciye derhal iletmek zorundadır. 

cultureSettings.RegionId: 0 cultureSettings.LanguageCode: TR